<?xml-stylesheet type="text/xsl"  href="combostyle.xsl"?>
<combodb>
	<text type="D." id="[29.]">
<titl>Big Turtle</titl>
<auth>Maude Rowe</auth>
<line id="01">
<sent>Níkashiⁿga àlinoⁿbá ayábe.</sent>
<pstn id="01">
<drwr>níkashiⁿga</drwr>
<drgl>person</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m351</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="02">
<drwr>àlinoⁿbá</drwr>
<drgl>twelve</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m012</m>
<m id="02" code="D">m005</m>
<m id="03" code="D">m004</m>
<m id="04" code="D">m286</m>
<m id="05" code="D">m361</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="03">
<drwr>ayábe</drwr>
<drgl>they went</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m010</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m004</m>
<m id="03" code="D" repeat="TRUE">m592</m>
<m id="04" code="D" repeat="TRUE">m049</m>
</mrps>
</pstn>
<glss>Twelve people went off.</glss>
</line>
<line id="02">
<sent>Dódaⁿ ayá-ba-daⁿ, weéhije ahíbe-daⁿ, badó khéji cíbe.</sent>
<pstn id="01">
<drwr>dódaⁿ</drwr>
<drgl>war</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m093</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="02">
<drwr>ay(é)</drwr>
<drgl>they went</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m010</m>
<m id="02" code="D">m004</m>
<m id="03" code="D">m592</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="03">
<drwr>(a)ba-daⁿ</drwr>
<drgl>and</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m015</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m085</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="04">
<drwr>weéhije</drwr>
<drgl>very far</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m542</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="05">
<drwr>ahíbe</drwr>
<drgl>they arrived</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m010</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m004</m>
<m id="03" code="D" repeat="TRUE">m172</m>
<m id="04" code="D" repeat="TRUE">m049</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="06">
<drwr>daⁿ</drwr>
<drgl>and</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m085</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="07">
<drwr>badó</drwr>
<drgl>long hill</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m042</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="08">
<drwr>khéji</drwr>
<drgl>to the (long hill)</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m250</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m235</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="09">
<drwr>cíbe</drwr>
<drgl>they camped</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m004</m>
<m id="02" code="D">m073</m>
<m id="03" code="D">m049</m>
</mrps>
</pstn>
<glss>They were going to war, and when they had reached a great distance, they arrived at the long hill.</glss>
</line>
<line id="03">
<sent>Gásixci, níkashiⁿga míⁿxci páhoⁿ-ba-daⁿ, hujéta dóⁿbe yéye abá-daⁿ dádaⁿ miⁿ íye abá.</sent>
<pstn id="01">
<drwr>gásixci</drwr>
<drgl>morning</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m121</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="02">
<drwr>níkashiⁿga</drwr>
<drgl>person</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m351</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="03">
<drwr>míⁿxci</drwr>
<drgl>one</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m317</m>
<m id="02" code="D">m551</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="04">
<drwr>páhoⁿ</drwr>
<drgl>he arose</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m004</m>
<m id="02" code="D">m403</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="05">
<drwr>(a)ba-daⁿ</drwr>
<drgl>and</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m015</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m085</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="06">
<drwr>hujéta</drwr>
<drgl>below</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="S" repeat="TRUE">m197</m>
<m id="02" code="S" repeat="TRUE">m485</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="07">
<drwr>dóⁿbe yéye abá</drwr>
<drgl>he looked far off</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m005</m>
<m id="02" code="D">m004</m>
<m id="03" code="D">m096</m>
<m id="04" code="D">m601</m>
<m id="05" code="D">m015</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="08">
<drwr>daⁿ</drwr>
<drgl>and</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m085</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="09">
<drwr>dádaⁿ</drwr>
<drgl>something</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m081</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="10">
<drwr>miⁿ</drwr>
<drgl>a</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m317</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="11">
<drwr>íye abá</drwr>
<drgl>he saw it</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m205</m>
<m id="02" code="D">m005</m>
<m id="03" code="D">m004</m>
<m id="04" code="D">m596</m>
<m id="05" code="D">m015</m>
</mrps>
</pstn>
<glss>In the morning, one man was arising, and he was looking far below in the distance, and he was seeing something.</glss>
</line>
<line id="4a">
<sent>Nóⁿkilats'e égo miⁿ íyabe-daⁿ, ézhi aⁿkhó wáyuxiba-daⁿ, …</sent>
<pstn id="01">
<drwr>nóⁿkilats'e</drwr>
<drgl>mirror</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m363</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="02">
<drwr>égo</drwr>
<drgl>like</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m103</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="03">
<drwr>miⁿ</drwr>
<drgl>a</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m317</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="04">
<drwr>íyabe</drwr>
<drgl>he saw it</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m205</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m005</m>
<m id="03" code="D" repeat="TRUE">m004</m>
<m id="04" code="D" repeat="TRUE">m596</m>
<m id="05" code="D" repeat="TRUE">m049</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="05">
<drwr>daⁿ</drwr>
<drgl>and</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m085</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="06">
<drwr>ézhi</drwr>
<drgl>other</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m101</m>
<m id="02" code="D">m639</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="07">
<drwr>aⁿkhó</drwr>
<drgl>(?)</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="U">m000</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="08">
<drwr>wáyuxí</drwr>
<drgl>he woke them</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="S">m509</m>
<m id="02" code="S">m004</m>
<m id="03" code="S">m619</m>
<m id="04" code="S">m553</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="09">
<drwr>(a)ba-daⁿ</drwr>
<drgl>and</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m015</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m085</m>
</mrps>
</pstn>
<glss>He saw something like a mirror, and he woke the others (?), …</glss>
</line>
<line id="4b">
<sent>… "Dóⁿbe ye a," akhá-daⁿ, záni dóⁿbe ahíbe.</sent>
<pstn id="01">
<drwr>dóⁿbe</drwr>
<drgl>looking</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m005</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m004</m>
<m id="03" code="D" repeat="TRUE">m096</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="02">
<drwr>ye</drwr>
<drgl>go</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m004</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m592</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="03">
<drwr>a</drwr>
<drgl>command (?)</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m007</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="04">
<drwr>akhá</drwr>
<drgl>quotv</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m025</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="05">
<drwr>daⁿ</drwr>
<drgl>and</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m085</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="06">
<drwr>záni</drwr>
<drgl>all</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m629</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="07">
<drwr>dóⁿbe</drwr>
<drgl>looking</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m005</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m004</m>
<m id="03" code="D" repeat="TRUE">m096</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="08">
<drwr>ahíbe</drwr>
<drgl>they arrived there</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m010</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m004</m>
<m id="03" code="D" repeat="TRUE">m172</m>
<m id="04" code="D" repeat="TRUE">m049</m>
</mrps>
</pstn>
<glss>… "Go look (?)," he said, and they all came to look.</glss>
</line>
<line id="05">
<sent>"Aⁿgáye tábe hújeta daⁿ, aⁿdóⁿbe aⁿgáye tábe," akhá-daⁿ, ayábe záni.</sent>
<pstn id="01">
<drwr>aⁿgáye tábe</drwr>
<drgl>let's go</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m028</m>
<m id="02" code="D">m010</m>
<m id="03" code="D">m592</m>
<m id="04" code="D">m485</m>
<m id="05" code="D">m049</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="02">
<drwr>hújeta</drwr>
<drgl>below</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m197</m>
<m id="02" code="D">m485</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="03">
<drwr>daⁿ</drwr>
<drgl>and</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m085</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="04">
<drwr>aⁿdóⁿbe aⁿgáye tábe</drwr>
<drgl>let's go looking</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m028</m>
<m id="02" code="D">m005</m>
<m id="03" code="D">m096</m>
<m id="04" code="D">m029</m>
<m id="05" code="D">m485</m>
<m id="06" code="D">m049</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="05">
<drwr>akhá</drwr>
<drgl>quotv</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m025</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="06">
<drwr>daⁿ</drwr>
<drgl>and</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m085</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="07">
<drwr>ayábe</drwr>
<drgl>they went</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m010</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m004</m>
<m id="03" code="D" repeat="TRUE">m592</m>
<m id="04" code="D" repeat="TRUE">m049</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="08">
<drwr>záni</drwr>
<drgl>all</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m629</m>
</mrps>
</pstn>
<glss>"We'll go below, and we'll go look," he said, and they all went.</glss>
</line>
<line id="06">
<sent>Ahíbe-óha, ke táⁿga miⁿ íyabe.</sent>
<pstn id="01">
<drwr>ahíbe</drwr>
<drgl>they arrived there</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m010</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m004</m>
<m id="03" code="D" repeat="TRUE">m172</m>
<m id="04" code="D" repeat="TRUE">m049</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="02">
<drwr>óha</drwr>
<drgl>when</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="S" repeat="TRUE">m379</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="03">
<drwr>ke</drwr>
<drgl>turtle</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m245</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="04">
<drwr>táⁿga</drwr>
<drgl>big</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m005</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m492</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="05">
<drwr>miⁿ</drwr>
<drgl>a</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m317</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="06">
<drwr>íyabe</drwr>
<drgl>they saw it</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m205</m>
<m id="02" code="D">m005</m>
<m id="03" code="D">m004</m>
<m id="04" code="D">m596</m>
<m id="05" code="D">m049</m>
</mrps>
</pstn>
<glss>When they arrived there, they saw a big turtle.</glss>
</line>
<line id="07">
<sent>Dóa àlimíⁿxci ánaⁿzhiⁿ-ba-daⁿ, ke táⁿga abá ni khéji áyabe.</sent>
<pstn id="01">
<drwr>dóa</drwr>
<drgl>some</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m091</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="02">
<drwr>àlimíⁿxci</drwr>
<drgl>eleven</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m012</m>
<m id="02" code="D">m005</m>
<m id="03" code="D">m004</m>
<m id="04" code="D">m286</m>
<m id="05" code="D">m317</m>
<m id="06"  code="D">m551</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="03">
<drwr>ánaⁿzhiⁿ</drwr>
<drgl>they were standing on it</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m012</m>
<m id="02" code="D">m005</m>
<m id="03" code="D">m004</m>
<m id="04" code="D">m343</m>
<m id="05" code="D">m049</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="04">
<drwr>(a)ba-daⁿ</drwr>
<drgl>and</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m015</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m085</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="05">
<drwr>ke</drwr>
<drgl>turtle</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m245</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="06">
<drwr>táⁿga</drwr>
<drgl>big</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m005</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m492</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="07">
<drwr>abá</drwr>
<drgl>the (sub.)</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m016</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="08">
<drwr>ni</drwr>
<drgl>water</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m346</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="09">
<drwr>khéji</drwr>
<drgl>to the (lying obj.)</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m250</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m235</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="10">
<drwr>áyabe</drwr>
<drgl>they went on it</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m012</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m010</m>
<m id="03" code="D" repeat="TRUE">m004</m>
<m id="04" code="D" repeat="TRUE">m592</m>
<m id="05" code="D" repeat="TRUE">m049</m>
</mrps>
</pstn>
<glss>Eleven were standing on it, and the big turtle was going to the water.</glss>
</line>
<line id="08">
<sent>Ni hébe-híⁿga ejí khe, ejíha ayábe-daⁿ, níkashiⁿga abá, "Óyisi a," abá.</sent>
<pstn id="01">
<drwr>ni</drwr>
<drgl>water</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m346</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="02">
<drwr>hébe-híⁿga</drwr>
<drgl>a little bit</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m170</m>
<m id="02" code="D">m673</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="03">
<drwr>ejí</drwr>
<drgl>there</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m101</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m235</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="04">
<drwr>khe</drwr>
<drgl>the (lying obj.)</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m250</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="05">
<drwr>ejíha</drwr>
<drgl>at that place (?)</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m101</m>
<m id="02" code="D">m235</m>
<m id="03" code="D">m145</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="06">
<drwr>ayábe</drwr>
<drgl>he went</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m010</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m004</m>
<m id="03" code="D" repeat="TRUE">m592</m>
<m id="04" code="D" repeat="TRUE">m049</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="07">
<drwr>daⁿ</drwr>
<drgl>and</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m085</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="08">
<drwr>níkashiⁿga</drwr>
<drgl>person</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m351</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="09">
<drwr>abá</drwr>
<drgl>the (sub.)</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m016</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="10">
<drwr>óyisi</drwr>
<drgl>jump</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m369</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m004</m>
<m id="03" code="D" repeat="TRUE">m624</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="11">
<drwr>a</drwr>
<drgl>command</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m007</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="12">
<drwr>abá</drwr>
<drgl>quotv</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m017</m>
</mrps>
</pstn>
<glss>There was a little bit of water there, and it (the turtle) was going to it (the water), and the person (said), "Jump."</glss>
</line>
<line id="09">
<sent>Óyisi yuts'ágabe.</sent>
<pstn id="01">
<drwr>óyisi yuts'ágabe</drwr>
<drgl>they were unable to jump</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m369</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m004</m>
<m id="03" code="D" repeat="TRUE">m624</m>
<m id="04" code="D" repeat="TRUE">m005</m>
<m id="05" code="D" repeat="TRUE">m004</m>
<m id="06" code="D" repeat="TRUE">m619</m>
<m id="07" code="D" repeat="TRUE">m503</m>
<m id="08" code="D" repeat="TRUE">m049</m>
</mrps>
</pstn>
<glss>They were unable to jump.</glss>
</line>
<line id="10">
<sent>Hoⁿbé shka che wáyushkabe-daⁿ, yuts'ágabe.</sent>
<pstn id="01">
<drwr>hoⁿbé shka</drwr>
<drgl>shoelace (?)</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="C">m189</m>
<m id="02" code="C">m447</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="02">
<drwr>che</drwr>
<drgl>the (standing obj.)</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m064</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="03">
<drwr>wáyushkabe</drwr>
<drgl>he untied them</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m509</m>
<m id="02" code="D">m004</m>
<m id="03" code="D">m619</m>
<m id="04" code="D">m450</m>
<m id="05" code="D">m049</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="04">
<drwr>daⁿ</drwr>
<drgl>but</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m085</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="05">
<drwr>yuts'ágabe</drwr>
<drgl>they were unable</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m005</m>
<m id="02" code="D">m004</m>
<m id="03" code="D">m619</m>
<m id="04" code="D">m503</m>
<m id="05" code="D">m049</m>
</mrps>
</pstn>
<glss>They untied the shoelaces, but they were unable.</glss>
</line>
<line id="11">
<sent>"Óyisi (a)," akhá-daⁿ, óyisi yuts'ágabe-daⁿ, ke táⁿga abá ni khéji wáyiⁿ-ayábe.</sent>
<pstn id="01">
<drwr>óyisi</drwr>
<drgl>jump</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m369</m>
<m id="02" code="D">m004</m>
<m id="03" code="D">m624</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="02">
<drwr>(a)</drwr>
<drgl>command</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m007</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="03">
<drwr>akhá</drwr>
<drgl>quotv</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m025</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="04">
<drwr>daⁿ</drwr>
<drgl>and</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m085</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="05">
<drwr>óyisi yuts'ágabe</drwr>
<drgl>they were unable to jump</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m369</m>
<m id="02" code="D">m004</m>
<m id="03" code="D">m624</m>
<m id="04" code="D">m005</m>
<m id="05" code="D">m004</m>
<m id="06" code="D">m619</m>
<m id="07" code="D">m503</m>
<m id="08" code="D">m049</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="06">
<drwr>daⁿ</drwr>
<drgl>and</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m085</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="07">
<drwr>ke</drwr>
<drgl>turtle</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m245</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="08">
<drwr>táⁿga</drwr>
<drgl>big</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m005</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m492</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="09">
<drwr>abá</drwr>
<drgl>the (sub.)</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m016</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="10">
<drwr>ni</drwr>
<drgl>water</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m346</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="11">
<drwr>khéji</drwr>
<drgl>the (lying obj.)</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m250</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m235</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="12">
<drwr>wáyiⁿ-ayábe</drwr>
<drgl>it went with them</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m509</m>
<m id="02" code="D">m009</m>
<m id="03" code="D">m005</m>
<m id="04" code="D">m004</m>
<m id="05" code="D">m607</m>
<m id="06" code="D">m010</m>
<m id="07" code="D">m004</m>
<m id="08" code="D">m592</m>
<m id="09" code="D">m049</m>
</mrps>
</pstn>
<glss>"Jump," he said, but they were unable to jump.</glss>
</line>
<line id="12">
<sent>Níkashiⁿga abá záni xaagé abá.</sent>
<pstn id="01">
<drwr>níkashiⁿga</drwr>
<drgl>person</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m351</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="02">
<drwr>abá</drwr>
<drgl>the (sub.)</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m016</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="03">
<drwr>záni</drwr>
<drgl>all</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m629</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="04">
<drwr>xaagé abá</drwr>
<drgl>they were crying</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m004</m>
<m id="02" code="D">m129</m>
<m id="03" code="D">m015</m>
</mrps>
</pstn>
<glss>The people were all crying.</glss>
</line>
<line id="13">
<sent>Amáⁿ lé-daⁿ "Ówayaga, níkashiⁿga aⁿgóta ba ówayaga howágeji aⁿgáyabe che."</sent>
<pstn id="01">
<drwr>amáⁿ</drwr>
<drgl>other one (?)</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m030</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="02">
<drwr>lé</drwr>
<drgl>going back home (?)</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m004</m>
<m id="02" code="D">m275</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="03">
<drwr>daⁿ</drwr>
<drgl>and</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m085</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="04">
<drwr>ówayaga</drwr>
<drgl>tell them</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m372</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m509</m>
<m id="03" code="D" repeat="TRUE">m577</m>
<m id="04" code="D" repeat="TRUE">m007</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="05">
<drwr>níkashiⁿga</drwr>
<drgl>people</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m351</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="06">
<drwr>aⁿgóta</drwr>
<drgl>our</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m028</m>
<m id="02" code="D">m223</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="07">
<drwr>ba</drwr>
<drgl>the (pl. obj.)</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m037</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="08">
<drwr>ówayaga</drwr>
<drgl>tell them</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m372</m>
<m id="02" code="D">m509</m>
<m id="03" code="D">m577</m>
<m id="04" code="D">m007</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="09">
<drwr>howágeji</drwr>
<drgl>where</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="S">m192</m>
<m id="02" code="S">m128</m>
<m id="03" code="S">m235</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="10">
<drwr>aⁿgáyabe che</drwr>
<drgl>we went</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m028</m>
<m id="02" code="D">m010</m>
<m id="03" code="D">m592</m>
<m id="04" code="D">m049</m>
<m id="05" code="D">m065</m>
</mrps>
</pstn>
<glss>The other one going home, (they said,) "Tell them, tell our people where we went." (?)</glss>
</line>
<line id="14a">
<sent>Níkashiⁿga zaáni ke táⁿga idábe ni khéji áyabe maⁿchéta áyabe-daⁿ, …</sent>
<pstn id="01">
<drwr>níkashiⁿga</drwr>
<drgl>person</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m351</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="02">
<drwr>zaáni</drwr>
<drgl>all</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m629</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="03">
<drwr>ke</drwr>
<drgl>turtle</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m245</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="04">
<drwr>táⁿga</drwr>
<drgl>big</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m005</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m492</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="05">
<drwr>idábe</drwr>
<drgl>both</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m209</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="06">
<drwr>ni</drwr>
<drgl>water</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m346</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="07">
<drwr>khéji</drwr>
<drgl>to the (lying obj.)</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m250</m>
<m id="02" code="D">m235</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="08">
<drwr>áyabe</drwr>
<drgl>they went on it</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m012</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m010</m>
<m id="03" code="D" repeat="TRUE">m004</m>
<m id="04" code="D" repeat="TRUE">m592</m>
<m id="05" code="D" repeat="TRUE">m049</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="09">
<drwr>maⁿchéta</drwr>
<drgl>under</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m296</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m488</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="10">
<drwr>áyabe</drwr>
<drgl>they went on it</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m012</m>
<m id="02" code="D">m010</m>
<m id="03" code="D">m004</m>
<m id="04" code="D">m592</m>
<m id="05" code="D">m049</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="11">
<drwr>daⁿ</drwr>
<drgl>and</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m085</m>
</mrps>
</pstn>
<glss>Then all the men and the turtle together went under the water, …</glss>
</line>
<line id="14b">
<sent>… níka abá alá-ba-daⁿ ówalagabe.</sent>
<pstn id="01">
<drwr>níka</drwr>
<drgl>man</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m350</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="02">
<drwr>abá</drwr>
<drgl>the (sub.)</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m016</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="03">
<drwr>al(é)</drwr>
<drgl>he went back home</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m010</m>
<m id="02" code="D">m004</m>
<m id="03" code="D">m275</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="04">
<drwr>(a)ba-daⁿ</drwr>
<drgl>and</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m015</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m085</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="05">
<drwr>ówalagabe</drwr>
<drgl>he told his own kin of it</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m372</m>
<m id="02" code="D">m509</m>
<m id="03" code="D">m131</m>
<m id="04" code="D">m577</m>
<m id="05" code="D">m049</m>
</mrps>
</pstn>
<glss>… and the man returned home and told his own kin.</glss>
</line>
<line id="15">
<sent>Níkashiⁿga abá zaáni achíbe, jéghe-hiⁿga ayiⁿ.</sent>
<pstn id="01">
<drwr>níkashiⁿga</drwr>
<drgl>person</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m351</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="02">
<drwr>abá</drwr>
<drgl>the (sub.)</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m016</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="03">
<drwr>zaáni</drwr>
<drgl>all</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m629</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="04">
<drwr>achíbe</drwr>
<drgl>they arrived here</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m010</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m004</m>
<m id="03" code="D" repeat="TRUE">m068</m>
<m id="04" code="D" repeat="TRUE">m049</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="05">
<drwr>jéghe-hiⁿga</drwr>
<drgl>little buckets</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m231</m>
<m id="02" code="D">m005</m>
<m id="03" code="D">m641</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="06">
<drwr>ayiⁿ</drwr>
<drgl>having</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m009</m>
<m id="02" code="D">m005</m>
<m id="03" code="D">m004</m>
<m id="04" code="D">m607</m>
</mrps>
</pstn>
<glss>The people all arrived, having buckets.</glss>
</line>
<line id="16">
<sent>Ni khe yuzábe.</sent>
<pstn id="01">
<drwr>ni</drwr>
<drgl>water</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m346</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="02">
<drwr>khe</drwr>
<drgl>the (lying obj.)</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m250</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="03">
<drwr>yuzábe</drwr>
<drgl>they took it</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m005</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m004</m>
<m id="03" code="D" repeat="TRUE">m628</m>
<m id="04" code="D" repeat="TRUE">m049</m>
</mrps>
</pstn>
<glss>They took out the water.</glss>
</line>
<line id="17a">
<sent>Ni khe gaxtáⁿbe-daⁿ, ok'óje táⁿga láⁿye miⁿ íyabe-daⁿ, …</sent>
<pstn id="01">
<drwr>ni</drwr>
<drgl>water</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m346</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="02">
<drwr>khe</drwr>
<drgl>the (sitting obj.)</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m250</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="03">
<drwr>gaxtáⁿbe</drwr>
<drgl>they poured out</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m005</m>
<m id="02" code="D">m004</m>
<m id="03" code="D">m106</m>
<m id="04" code="D">m568</m>
<m id="05" code="D">m049</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="04">
<drwr>daⁿ</drwr>
<drgl>and</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m085</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="05">
<drwr>ok'óje</drwr>
<drgl>hole</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m382</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="06">
<drwr>táⁿga</drwr>
<drgl>big</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m005</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m492</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="07">
<drwr>láⁿye</drwr>
<drgl>large</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m005</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m273</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="08">
<drwr>miⁿ</drwr>
<drgl>a</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m317</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="09">
<drwr>íyabe</drwr>
<drgl>they saw</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m205</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m005</m>
<m id="03" code="D" repeat="TRUE">m004</m>
<m id="04" code="D" repeat="TRUE">m596</m>
<m id="05" code="D" repeat="TRUE">m049</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="10">
<drwr>daⁿ</drwr>
<drgl>and</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m085</m>
</mrps>
</pstn>
<glss>They emptied the water, and found a great big hole, …</glss>
</line>
<line id="17b">
<sent>… ok'óje (yiⁿ)khe éshki gadáje záni yuzábe-daⁿ, …</sent>
<pstn id="01">
<drwr>ok'óje</drwr>
<drgl>hole</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m382</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="02">
<drwr>(yiⁿ)khe</drwr>
<drgl>the (lying obj.)</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m613</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="03">
<drwr>éshki</drwr>
<drgl>also</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m101</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m452</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="04">
<drwr>gadáje</drwr>
<drgl>mire</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m004</m>
<m id="02" code="D">m106</m>
<m id="03" code="D">m084</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="05">
<drwr>záni</drwr>
<drgl>all</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m629</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="06">
<drwr>yuzábe</drwr>
<drgl>they took it</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m005</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m004</m>
<m id="03" code="D" repeat="TRUE">m628</m>
<m id="04" code="D" repeat="TRUE">m049</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="07">
<drwr>daⁿ</drwr>
<drgl>and</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m085</m>
</mrps>
</pstn>
<glss>… and took out all the muck from the hole, …</glss>
</line>
<line id="17c">
<sent>… ke táⁿga yiⁿkhéji íye aba-daⁿ, wahú éji huuwáli íyabe-daⁿ, gakhóhanaⁿ.</sent>
<pstn id="01">
<drwr>ke</drwr>
<drgl>turtle</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m245</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="02">
<drwr>táⁿga</drwr>
<drgl>big</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m005</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m492</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="03">
<drwr>yiⁿkhéji</drwr>
<drgl>at the (sitting obj.)</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m613</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m235</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="04">
<drwr>íye aba</drwr>
<drgl>they saw it</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m205</m>
<m id="02" code="D">m005</m>
<m id="03" code="D">m004</m>
<m id="04" code="D">m596</m>
<m id="05" code="D">m015</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="05">
<drwr>daⁿ</drwr>
<drgl>and</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m085</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="06">
<drwr>wahú</drwr>
<drgl>bone</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m521</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="07">
<drwr>éji</drwr>
<drgl>there</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m101</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m235</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="08">
<drwr>huuwáli</drwr>
<drgl>many</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D">m196</m>
<m id="02" code="D">m515</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="09">
<drwr>íyabe</drwr>
<drgl>they saw</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m205</m>
<m id="02" code="D" repeat="TRUE">m005</m>
<m id="03" code="D" repeat="TRUE">m004</m>
<m id="04" code="D" repeat="TRUE">m596</m>
<m id="05" code="D" repeat="TRUE">m049</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="10">
<drwr>daⁿ</drwr>
<drgl>and</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="D" repeat="TRUE">m085</m>
</mrps>
</pstn>
<pstn id="11">
<drwr>gakhóhanaⁿ</drwr>
<drgl>that's it</drgl>
<mrps>
<m id="01" code="U">m000</m>
</mrps>
</pstn>
<glss>… and they could see the big turtle, and they saw a whole lot of bones there, and that's it.</glss>
</line>
<note>The original audio recording for this text begins on Kansa 13 Disc 18 on track 12 at 3:10 and concludes on Kansa 13 Disc 19 at the end of track 1. Twenty-first text entered for ANA graded reader project in January 2009.</note>
</text>
</combodb>
